Бөлісу
Кіріспе
Әбілхайыр Ордасының тарихы XV ғасырдағы Дешті Қыпшақ кеңістігін түсінудің кілті болып саналады. Бастапқы кезеңде орда елеулі әскери және саяси әлеуетке ие болды, бірақ ұзақ мерзімде ішкі тартыстар мен сыртқы қысым оны әлсіретті.
Дағдарыстың күшеюі тек билеуші әулеттің мәселесі емес еді. Ру-тайпалық мүдделер, жорықтардың салдары және жаңа саяси орталықтардың пайда болуы бұрынғы бірлікті шайқалтты.
Осы әлсіреу Керей мен Жәнібек бастаған топтардың бөлінуін жылдамдатқан кең тарихи жағдайдың бір бөлігі болды.
IДағдарыстың себептері
Әлсіреудің басты себептері:
- ұзақ әскери жорықтардың шаршатуы;
- билікке наразы топтардың көбеюі;
- ұлыс ішіндегі ықпал орталықтарының бөлшектенуі;
- көрші саяси күштердің қысымы.
Бұл жағдай бұрынғы саяси орталықтың біріктіруші рөлін біртіндеп азайтты.
IIОқиғалар тізбегі
| Уақыт | Оқиға | Әсері |
|---|---|---|
| 1428 ж. кейін | Әбілхайыр билігінің нығаюы | Ұлыс уақытша бірікті |
| 1450-жылдар | Ішкі наразылық өсті | Сұлтандардың бөліну қаупі күшейді |
| 1457 ж. шамасы | Саяси беделге соққы болған жеңілістер | Билікке сенім азайды |
| 1460-жылдар | Керей мен Жәнібекке ерген көші-қон | Жаңа хандықтың негізі қаланды |
Оқуды жалғастыру
Тегін аккаунтпен тағы 1 бөлімді ашыңыз.
Толық мақаланы оқу, интерактивті карталарды зерттеу және AI-құралдарға қол жеткізу үшін тегін аккаунт ашыңыз.
Кілт сөздер
әбілхайыр ордасыдешті қыпшақкөшпелі өзбектерсаяси дағдарыс
Дереккөздер
Бұл мақалада 3 академиялық дереккөзге сілтеме жасалған. Бұл мақаланы дайындауда пайдаланылған негізгі еңбектер мен сілтемелер.
- 01
Мұхаммед Хайдар Дулати. Тарих-и Рашиди.
- 02
Т.И. Султанов. Кочевые племена Приаралья и Дешт-и Кыпчака.
- 03
XV ғасырдағы Дешті Қыпшақ тарихына арналған ғылыми мақалалар.