Шолу
Юечжа (қыт. 月氏), юечжи, ұлы иозы, ұлы ружы – көне халық. Б.з.б. 3 – 2 ғасырлардан тарихи дерек көздерінде кездесе бастайды. Қытай дерек көздеріне қарағанда, юечжа бес тайпадан тұрған. Алғашқыда иваттар, кейіннен ятилер деп аталған. Отандық тарихнамада юечжилердің шығу тегі, орны мен рөлі, кейінгі уақыттардағы тарихы жете қарастырылмаған. Мұны дерек көздерінің жетіспеушілігімен түсіндірген дұрыс. Кезінде Птоломей юечжаларды тохарлармен туыстас халық деп жорамалдаған. Сондай-ақ юечжалар массагет, скиф және басқа тайпалардың тармағы болуы мүмкін деген болжамдар бар. Ғалымдардың басым бөлігі юечжа халқын тохарлардың арғы ата-бабалары деген пікірді ұстанады. Жазба деректемелерге қарағанда, юечжалар әуел баста Орталық Азияда тұрған. Б.з.б. 3 ғасырдың 2-жартысында қуатты мемлекетке айналып, ғұн билеушілері оларға өздерінің ұлдарын аманатқа беріп тұруға міндетті болған. Кейіннен ғұндар Мөде шаньюй тұсында күшейіп, б.з.б. 176.
Тарихи кезеңдер
Yuezhi (-404–-204)
404 BCE – 204 BCE
Area: 907,503 km²
Yuezhi (-203–-171)
203 BCE – 171 BCE
Area: 891,651 km²
Yuezhi (-170–-145)
170 BCE – 145 BCE
Area: 160,491 km²
Yuezhi (-144–-127)
144 BCE – 127 BCE
Area: 233,962 km²
Yuezhi (-126–-111)
126 BCE – 111 BCE
Area: 571,595 km²
Yuezhi (-110–-92)
110 BCE – 92 BCE
Area: 460,655 km²
Yuezhi (-91–-64)
91 BCE – 64 BCE
Area: 460,587 km²
Yuezhi (-63–-51)
63 BCE – 51 BCE
Area: 460,247 km²
Yuezhi (-50–0)
50 BCE – 1 BCE
Area: 458,076 km²
Yuezhi (1–13)
1 CE – 13 CE
Area: 458,025 km²
12 кезеңнің 10 көрсетілуде. Барлығын көру үшін кіріңіз.